Łuskiewnik różowy Lathraea squamaria Common Toothwort

Łuskiewnik różowy Lathraea squamaria to jedna z najdziwniejszych roślin klimatu umiarkowanego. Zanim na drzewach pojawią się pierwsze liście łuskiewnik już przebija się spod zbutwiałych liści. Jego osobliwa łuskowata forma oraz różowy kolor przyciąga uwagę. Wyglądem przypomina bardziej wielkiego robaka niż roślinę. I kto wie czy nim nie jest…

Łuskiewnik różowy Lathraea squamaria zakwita od marca lub – jeśli zima była łagodna – nawet od końca lutego do maja. Swą polską nazwę gatunek ten zawdzięcza liściom – zredukowanym do malutkich, bezzieleniowych, białawych łuseczek.


Łuskiewnik różowy Lathraea squamaria to roślina pasożytnicza
, atakująca wiele różnych gatunków żywicielskich. Porażone przez niego bywają zarówno drzewa i krzewy nagozalążkowe (np.: Jałowiec chiński Juniperus alba, cis pospolity Taxus baccata, jodła pospolita Abies alba, świerk pospolity Picea abies), jak i okrytozalążkowe (np.: jarząb pospolity Sorbus aucuparia, czeremcha pospolita Prunus padus, śliwa tarnina Prunus spinosa, wierzby Salix, topola czarna Populus nigra, dereń świdwa Cornus sanguinea, bez czarny Sambucus nigra, trzmielina pospolita Euonymus europaeus, olsza czarna Alnus glutinosa, leszczyna pospolita Corylus avellana, buk zwyczajny Fagus sylvatica, dąb bezszypułkowy Quercus petraea, dąb szypułkowy Quercus robur, wiąz Ulmus, klon polny Acer campestre, klon zwyczajny Acer platanoides, kruszyna pospolita Rhamnus frangula).

Łuskiewnik różowy (Lathraea squamaria)/Autor: A.J.Kerner/ Źródło: Wikipedia


W pustych przestrzeniach podziemnych łusek łuskiewnika gromadzą się substancje, z których czerpią inne organizmy. Pełne wydalin łuski stanowią prawdziwy „miniaturowy ekosystem” dla licznych bakterii, grzybów, nicieni, skąposzczetów, drobnych ślimaków, roztoczy, chrząszczy czy pluskwiaków. Obecność tych licznych bezkręgowców stała się przyczyną domysłów na temat możliwej mięsożerności albo przynajmniej okazjonalnej mięsożerności łuskiewnika, który miałby ewoluować w kierunku pełnej owadożerności, typowej dla naszych krajowych rosiczek Drosera, pływaczy Utricularia i aldrowand Aldrovanda.


Jak mówi mądrość ludowa „na pochyłe drzewo to i kozy skaczą”, toteż najwięcej okazów Lathraea rozwija się na najsłabszych egzemplarzach żywicieli – na roślinach starych, zamierających lub intensywnie eksploatowanych przez inne pasożyty (np.: owady namiotniki, grzyby pasożytnicze – przede wszystkim huby). I odwrotnie – silne i zdrowe okazy drzew i krzewów pozostają wolne od łuskiewników lub są żywicielami tylko dla nielicznych osobników tego pasożyta.

Co ciekawe, ten botaniczny dziwoląg –  łuskiewnik różowy, wytwarza dwa rodzaje kwiatów:
nadziemne(b), stosunkowo duże, intensywnie różowe, a więc raczej owadopylne, choć bezwonne i zdolne do samopylności w razie mroźnych lub deszczowych przedwiośni
podziemne(h), o połowę mniejsze, blade (niemal białe), klejstogamiczne (nie otwierające się, samopylne).


Łuskiewnik różowy pierwsze kwiaty zaczyna formować dopiero po 10 latach swego utajonego, podziemnego życia, nie śpieszy się więc jak widać z rozmnażaniem płciowym. Najobficiej kwitną i owocują najstarsze okazy tego gatunku. Na liczbę oraz jakość kwiatów tego pasożyta znaczny wpływ wywiera ilość opadów w danym sezonie, tudzież temperatury gleby poprzedniej jesieni oraz przedwiośnia.


Niejedna tajemnica wiąże się również z rozsiewaniem nasion łuskiewnika. Dawni botanicy sądzili, że sprawa jest prosta: nasiona(l) są rozprzestrzeniane przez mrówki, tak jak u wielu innych roślin kwitnących i owocujących wczesną wiosną na dnie lasu. Okazało się jednak, że rozsiewanie łuskiewnika jest znacznie bardziej skomplikowanym procesem, którego niektóre mechanizmy do dziś pozostają tajemnicą dla uczonych i leśników. Według dra Różańskiego mrówki roznoszą nasiona tej rośliny raczej przypadkowo, niezbyt chętnie, co więcej – często po przebyciu z nimi pewnej drogi – porzucają je. Nie wiadomo jaki jest los nasion zmagazynowanych w mrowisku. Prawdopodobnie część z nich trafia blisko korzeni przyszłych żywicieli, więc ma sporą szansę na dalszy, pomyślny rozwój. Dojrzałe owoce(i) łuskiewnika otwierają się powoli, rzadko kiedy całkowicie. Jednak przy odrobinie wilgoci ściany torebek stosunkowo prędko ulegają rozkładowi za sprawą śluzowców, grzybów, roztoczy i owadów (przede wszystkim psotników). (Ślinik ogrodowy przyczynia się do rozsiewania
łuskiewnika – goły/ bez muszli, brązowy ślimak jak mawiają dzieci)

Nasiona, których może być nawet setka w jednej torebce, posklejane strzępkami grzybów i plechami śluzowców, w postaci grudek czy też pakietów, wolniutko przenikają w obręb ściółki i głębiej, głębiej, ku coraz niższym poziomom glebowym. Dużą rolę w wędrówkach nasion łuskiewnika odgrywają wody (opady atmosferyczne, wylewy rzek spowodowane wiosennymi roztopami, a na terenach górskich i podgórskich strumienie górskie oraz lawiny błota), jak również ślimaki (zarówno te bezskorupowe jak ślinik ogrodowy i pomrowiki, jak i muszlowe np.: winniczek, ślimak przydrożny).
Obecnie systematycy zaliczają łuskiewnik do rodziny zarazowatych, gdzie prócz zarazy Orobanche (rośliny również osobliwej) są praktycznie wszystkie pasożyty zupełne, miksotrofy (organizmy zależnie od okoliczności samożywne lub cudzożywne) i półpasożyty korzeniowe,  jak: zagorzałek Odontites, tocja Tozzia, bartsja Bartsia, szelężnik Rhinanthus oraz gnidosz Pedicularis, świetlik Euphrasia, pszeniec Melampyrum. Dawniej uważano je za przedstawicieli trędownikowatych, do których morfologicznie wykazują duże podobieństwo (źródło: zycieaklimat.edu.pl).

Występowanie – miejsce gdzie sfotografowałam łuskiewnika różowego to mokradła w pobliżu Stawu Trzcinowego, okoloce Sieniawki koło Wrocławia – Strona na FB Sieniawka skrawek natury

Opublikowane przez sylwiaiwan

Dragonfly effect (sylwiaiwan.com), macrosoftspace.worpress.com, birdsenses.wordpress.com, Sieniawka-skrawek natury FB, autyzmwszkole.com, autyzm.life i Neuroróżnorodni

2 myśli w temacie “Łuskiewnik różowy Lathraea squamaria Common Toothwort

  1. Nie wiedziałem, że ta roślina tak się nazywa. Bardzo fajny i ciekawy artykuł. Wiele się z niego dowiedziałem./I didn’t know the name of this plant. Very nice and interesting article. I learned a lot from it.

    Polubione przez 1 osoba

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

RomanticSugar94

„Styl to sposób na zamanifestowanie tego, kim jesteś, bez konieczności mówienia”. – Rachel Zoe

Katie's Planners

Tworzę piękne i minimalistyczne kalendarze, notesy, plenery cyfrowe oraz do druku, także autorskie narzędzia i szablony ułatwiające organizację i wcielanie planów w życie.

Psychoterapia, coaching, szkolenia biznesowe

Gestalt, Psychoterapia Krótkoterminowa, indywidualna i dla par - Warszawa Śródmieście

CO Z TĄ MODĄ

Rozmowy o przyszłości i odpowiedzialności branży mody

Remedies for love back and All Problem Solution

Get here best Remedies for love back and All Problem Solution in just 2 days

You Lil Dickens

Words To Think On

Photos by Jez

Taking the camera for a walk!!!

The Nature of Things

A blog dedicated to flora, fauna and all the wonderful things in nature.

Czas Siatkówki

Informacje ze świata męskiej siatkówki zawsze na czas.

Pałac Wiedźmy

Składak nieregularny

Kaya Szulczewska Blog

Feminizm, Weganizm, Ekologia, Ateizm, Psychologia. Sztuka. Alternatywny lifestyle.

Yolanda - "Det här är mitt privata krig"

Kreativ text, annorlundaskap, dikter, bipolaritet, Aspergers syndrom, samhällsdebatt

24/7 Wall St.

Insightful Analysis and Commentary for U.S. and Global Equity Investors

Jupiter Real Estate

different.....by design

Wakacje w Belgii- blog podróżniczy dla ciekawych Belgii

Planujesz urlop lub wakacje w Belgii i nie wiesz dokąd pojechać? Na naszym blogu znajdziesz najciekawsze propozycje atrakcji turystycznych z różnych zakątków Belgii. Przekonaj się jak fajne są podróże po Belgii.

BLUE FLOWER ACADEMY

angielski szyty na miarę

Gàidhlig ann an Ceanndachaidh | Scottish Gaelic in Kentucky

Làrach-lìn air son buill na coimhearsnachd ag obair air ath-bheòthachadh na Gàidhlig ann an Ceanndachaidh | A website for members of the community working to revive Scottish Gaelic in Kentucky

Create your website with WordPress.com
Rozpocznij
%d blogerów lubi to: